Media społecznościowe a zdrowie psychiczne młodzieży

Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne nastolatków. Badania pokazują, że częste porównywanie się z innymi online może prowadzić do obniżonej samooceny, lęku i objawów depresyjnych.

Obraz: Wikimedia Commons

Spis treści:

1. Wzrost problemów zdrowia psychicznego wśród młodzieży

2. Negatywne skutki korzystania z mediów społecznościowych

3. Grupy szczególnie narażone

4. Czynniki ryzyka i mechanizmy wpływu

5. Regulacje i inicjatywy prewencyjne

Badania pokazują, że nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne młodzieży, zwiększając ryzyko depresji, lęku i zaburzeń snu. Problem ten staje się coraz bardziej widoczny wśród nastolatków intensywnie aktywnych onl

ine.

Wzrost problemów zdrowia psychicznego wśród młodzieży

W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost problemów zdrowia psychicznego wśród nastolatków, takich jak depresja, lęki, zaburzenia snu i obniżona samoocena. Badania WHO z 2024 roku wskazują, że ponad 10% młodzieży doświadcza trudności psychicznych, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie i rozwój społeczny. Zwiększone ryzyko problemów psychicznych u młodzieży nie jest zjawiskiem izolowanym – pojawia się równocześnie z rosnącym korzystaniem z telefonów i platform społecznościowych.

Obserwuje się, że młodzi ludzie spędzają średnio kilka godzin dziennie na interakcjach online, co zmienia sposób, w jaki nawiązują relacje, przetwarzają emocje i radzą sobie ze stresem. Tak intensywne korzystanie z mediów społecznościowych może ograniczać czas na bezpośrednie kontakty z rówieśnikami i rozwój umiejętności społecznych w świecie rzeczywistym.

Negatywne skutki korzystania z mediów społecznościowych

Badania Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego z 2023 roku wykazały, że negatywne doświadczenia w mediach społecznościowych, takie jak cyberprzemoc, wykluczenie z grupy czy obraźliwe komentarze, znacząco zwiększają ryzyko wystąpienia objawów depresji i lęku wśród nastolatków. Badanie objęło ponad 3 000 uczniów szkół średnich, co pozwala wnioskować, że problem ma szeroki zasięg i dotyka dużej części młodzieży. Takie doświadczenia mogą nie tylko wpływać na samopoczucie emocjonalne, ale też zaburzać poczucie własnej wartości i relacje rówieśnicze.

Dodatkowo, meta-analiza opublikowana w 2022 roku w International Journal of Environmental Research and Public Health pokazuje, że im więcej czasu młodzież spędza na mediach społecznościowych, tym większe jest ryzyko wystąpienia objawów depresyjnych. Intensywne korzystanie z platform online może ograniczać czas na bezpośrednie kontakty z rówieśnikami, aktywność fizyczną i rozwój umiejętności radzenia sobie ze stresem. W rezultacie nadmierne użytkowanie mediów społecznościowych staje się istotnym czynnikiem ryzyka dla zdrowia psychicznego nastolatków.

Grupy szczególnie narażone

Nie wszystkie grupy młodzieży są jednakowo podatne na negatywne skutki korzystania z mediów społecznościowych. Dziewczęta, nastolatki z niższą samooceną oraz osoby doświadczające trudności w relacjach społecznych częściej zgłaszają objawy depresji i lęku. Ryzyko jest szczególnie wysokie w przypadku dziewcząt, które porównują się z rówieśnikami online, co może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości i wzrostu lęku.

Również młodzież z zaburzeniami snu lub ograniczonymi kontaktami społecznymi w świecie rzeczywistym jest bardziej narażona na skutki negatywnych doświadczeń w sieci. Brak odpowiedniego wsparcia w otoczeniu i trudności w relacjach interpersonalnych mogą nasilać odczuwany stres i pogłębiać problemy emocjonalne.

Długotrwałe korzystanie z mediów społecznościowych może dodatkowo pogłębiać izolację i utrudniać rozwój kompetencji emocjonalnych. Zbyt wiele czasu spędzanego online ogranicza możliwości nauki radzenia sobie ze stresem, budowania zdrowych relacji i rozwijania umiejętności społecznych, które są kluczowe dla zdrowia psychicznego nastolatków.

Czynniki ryzyka i mechanizmy wpływu

Negatywny wpływ mediów społecznościowych wynika z kilku mechanizmów. Porównywanie się z innymi i presja na akceptację społeczną mogą prowadzić do obniżenia samooceny i zwiększenia napięcia emocjonalnego. Regularne korzystanie z platform w nocy wiąże się z zaburzeniami snu, co dodatkowo wpływa na zdrowie psychiczne.

Ekspozycja na cyberprzemoc, trolling i obraźliwe komentarze może wywoływać poczucie zagrożenia i izolacji społecznej. Takie doświadczenia zwiększają ryzyko wystąpienia objawów depresji i lęku wśród nastolatków. Długotrwałe narażenie na negatywne treści online może też utrudniać rozwój zdrowych kompetencji emocjonalnych i społecznych.

Regulacje i inicjatywy prewencyjne

W odpowiedzi na rosnące dowody naukowe, niektóre kraje północne planują ograniczenia korzystania z mediów społecznościowych wśród młodszej młodzieży. W Danii w 2025 roku zapowiedziano ograniczenie dostępu do platform społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia. Norwegia również przygotowuje projekt ustawy, który ma utrudnić korzystanie z mediów społecznościowych dzieciom poniżej 15. roku życia.

Australia już wprowadziła ustawę Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act 2024, która ogranicza dostęp do mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia.

Źródła:

1. World Health Organization Regional Office for Europe, „Teens, Screens and Mental Health,” 25 września 2024, https://www.who.int/europe/news/item/25-09-2024-teens--screens-and-mental-health.

2. Norwegian Institute of Public Health, „Negative Experiences on Social Media Can Affect Young People's Mental Health,” 2023, https://www.fhi.no/en/news/2023/Negative-experiences-on-social-media-can-affect-young-peoples-mental-health/.

3. Sampasa-Kanyinga, H., Hamilton, H. A., & Chaput, J. P. „Use of Social Media and Risk of Depression Among Adolescents: A Meta-Analysis,” International Journal of Environmental Research and Public Health, vol. 19, no. 9 (2022): 5164, https://www.mdpi.com/1660-4601/19/9/5164.

4. The Guardian, „Danish PM Plans to Ban Social Media for Under-15s, Warning It Is Stealing Childhood,” 7 października 2025, https://www.theguardian.com/world/2025/oct/07/danish-pm-plans-to-ban-social-media-for-under-15s-warning-it-is-stealing-childhood.

5. Norwegian Government, „Norway Moves Forward with Age Limit for Social Media,” 11 czerwca 2025, https://www.regjeringen.no/en/aktuelt/norway-moves-forward-with-age-limit-for-social-media/id3108682/.

6. Australian Government, „Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Bill 2024,” https://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=r7284.