Nils Bohlin – inżynier Volvo, który stworzył nowoczesny, trzypunktowy pas bezpieczeństwa

Czy jeden wynalazek może odmienić świat? Historia Nilsa Bohlina, szwedzkiego inżyniera Volvo, dowodzi, że tak. Opracowana przez niego wersja trzypunktowego pasa bezpieczeństwa stała się globalnym standardem i uratowała życie ponad półtora miliona osób.

Obraz: Reddit

Spis treści:

1. Nils Bohlin – sylwetka wynalazcy

2. Droga do przełomowego projektu

3. Dlaczego Volvo udostępniło swój wynalazek?

4. Spuścizna trzypunktowego pasa

Lata 50. XX wieku to złota era motoryzacji: samochody stawały się coraz szybsze i bardziej dostępne, ale bezpieczeństwo wciąż pozostawało na drugim planie. Wypadki drogowe zbierały śmiertelne żniwo. Właśnie wtedy pojawił się Nils Bohlin – inżynier, którego pomysł zmienił oblicze motoryzacji.

Nils Bohlin – sylwetka wynalazcy

Nils Ivar Bohlin (1920–2002) był szwedzkim inżynierem mechanikiem. Zanim dołączył do Volvo, pracował w przemyśle lotniczym, gdzie zajmował się projektowaniem foteli wyrzucanych dla pilotów. Doświadczenie to pozwoliło mu zrozumieć, jak ogromne siły działają na ciało człowieka podczas nagłego zatrzymania i jak kluczowe jest jego prawidłowe unieruchomienie.

W 1958 roku został zatrudniony przez Volvo jako główny inżynier ds. bezpieczeństwa. Już rok później opracował projekt trzypunktowego pasa bezpieczeństwa, który chronił zarówno klatkę piersiową, jak i biodra, a przy tym można go było łatwo zapiąć jedną ręką. W 1959 roku Volvo wprowadziło do użytku jego przełomowy wynalazek – trzypunktowy pas bezpieczeństwa.

Droga do przełomowego projektu

Wcześniejsze pasy w samochodach – głównie dwupunktowe biodrowe – były niewygodne i często wręcz niebezpieczne, ponieważ powodowały poważne obrażenia brzucha i kręgosłupa. Nils Bohlin, inżynier Volvo, połączył prostotę obsługi z maksymalną ochroną. Jego rozwiązanie rozkładało siły uderzenia na większą powierzchnię ciała. Dzięki temu kierowcy i pasażerowie zyskali znacznie wyższy poziom bezpieczeństwa.

W 1959 roku Volvo wprowadziło trzypunktowy pas bezpieczeństwa do modelu PV544 jako standard. W tym samym czasie pas był dostępny także jako opcja w modelu Amazon (Volvo 120), co pozwalało kierowcom wybrać samochód wyposażony w nowe zabezpieczenie. Decyzja o seryjnej instalacji w PV544 sprawiła, że wynalazek szybko się rozpowszechnił.

Trzypunktowy pas stał się przełomem w dziedzinie bezpieczeństwa drogowego. Rozwiązanie Bohlin’a zostało wkrótce przyjęte przez inne koncerny samochodowe na całym świecie. Dzięki niemu liczba poważnych obrażeń i ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych zaczęła systematycznie maleć. Dziś pasy bezpieczeństwa są standardem w każdym samochodzie, a ich wynalazek uznawany jest za jeden z najważniejszych postępów w historii motoryzacji.

Dlaczego Volvo udostępniło swój wynalazek?

Volvo uzyskało patent na trzypunktowy pas bezpieczeństwa (SE 324 135), ale w przeciwieństwie do wielu innych firm nie egzekwowało go restrykcyjnie. Koncern świadomie umożliwił innym producentom korzystanie z wynalazku bez opłat licencyjnych. Była to decyzja przełomowa, ponieważ Volvo uznało, że życie ludzkie ma większą wartość niż potencjalny zysk.

Dzięki tej strategii w krótkim czasie trzypunktowe pasy trafiły do samochodów na całym świecie. Rozwiązanie zwiększyło bezpieczeństwo milionów kierowców i pasażerów. Działania Volvo stały się przykładem odpowiedzialności społecznej w przemyśle motoryzacyjnym i wzorem dla innych koncernów.

Spuścizna trzypunktowego pasa

Według szacunków Volvo trzypunktowy pas bezpieczeństwa uratował życie ponad 1,5 miliona ludzi. WHO wskazuje natomiast, że same pasy bezpieczeństwa – jako kategoria – co roku ratują setki tysięcy istnień.

Bohlin został doceniony przez środowisko inżynierskie i motoryzacyjne: w 1985 roku wprowadzono go do Automotive Hall of Fame, a w 1999 roku do National Inventors Hall of Fame w USA. Jego wynalazek do dziś pozostaje jednym z najważniejszych w historii motoryzacji – czymś tak oczywistym, że często zapominamy, iż zawdzięczamy go jednemu człowiekowi i odważnej decyzji Volvo.

Źródła:

1. National Inventors Hall of Fame. „Nils I. Bohlin". 2002. Accessed October 1, 2025. https://www.invent.org/inductees/nils-i-bohlin.

2. Deutsches Patent- und Markenamt. „65 Years Three-Point Safety Belt". 2023. Accessed October 1, 2025. https://www.deutsches-patent-und-markenamt.de/english/our_office/publications/milestones/inventionsthatmadehistory/safetybelt/index.html.

3. Volvo Trucks. „The Seat Belt — Volvo’s Leading Safety Invention — Celebrates Its 60th Anniversary." Press release, June 27, 2019. Accessed October 1, 2025. https://www.volvotrucks.co.uk/en-gb/news/press-releases/2019/jun/pressrelease-190627.html.

4. Volvo Car Group. „The 3-Point Safety Belt Has Saved More Than a Million Lives So Far." Press release, August 12, 2009. Accessed October 1, 2025. https://www.media.volvocars.com/global/en-gb/media/pressreleases/18406.

5. Volvo Buses. „The Three-Point Seat Belt: An Innovation That Saved Over 1 Million Lives." July 10, 2019. Accessed October 1, 2025. https://www.volvobuses.com/en/news/2019/jul/the-three-point-seat-belt-an-innovation-that-saved-over-1-million-lives.html.