LogoMENSITIVA
Skala Apgar — jak jedna kobieta zmieniła życie noworodków na całym świecie

Skala Apgar — jak jedna kobieta zmieniła życie noworodków na całym świecie

4 min czytania
Anna Kowalska

W czasach, gdy kobiety nie mogły być chirurgami, ona stworzyła test, który ocalił miliony istnień. Historia Virginii Apgar to dowód, że determinacja i nauka potrafią zmienić bieg medycyny. Jej osiągnięcia do dziś ratują życie noworodków na całym świecie.

1000009026.jpgObraz: Wikimedia Commons

Spis treści:

1. Kobieta, która nie mogła być chirurgiem

  1. 2. Narodziny nowej dziedziny

  2. 3. Skala, która ocenia szanse na przeżycie

  3. 4. Dziedzictwo dr Apgar

Nowy Jork, rok 1952. Na sali porodowej panuje cisza — noworodek nie oddycha, lekarze wahają się. Wtedy spokojny głos dr Virginii Apgar mówi: „Zróbmy mu ocenę”. To proste zdanie rozpoczęło rewolucję w medycynie. Wynalazek, który powstał z obserwacji i potrzeby działania, dziś stosuje się w każdym szpitalu na świecie. Skala Apgar stała się symbolem życia i naukowej odwagi.

Kobieta, która nie mogła być chirurgiem

Virginia Apgar od dziecka marzyła o medycynie. Po ukończeniu studiów na Columbia University College of Physicians and Surgeons w latach 30. XX wieku, chciała zostać chirurgiem. Jednak w czasach, gdy kobiety nie były mile widziane w salach operacyjnych, jej kariera napotkała mur uprzedzeń. Jeden z profesorów, Alan Whipple, otwarcie przyznał, że Apgar byłaby znakomitym chirurgiem, ale ze względu na płeć powinna wybrać inną specjalizację.

Zamiast się poddać, Apgar skierowała swoją pasję ku anestezjologii — dziedzinie, która dopiero się rozwijała. W tym czasie znieczulenie podczas porodu uważano za kontrowersyjne, a bezpieczeństwo matki i dziecka nie zawsze było priorytetem. Apgar dostrzegła w tym szansę: chciała poprawić jakość opieki nad rodzącymi kobietami i ich dziećmi. To właśnie ta decyzja okazała się przełomem w historii medycyny.

Narodziny nowej dziedziny

W Columbia-Presbyterian Hospital Apgar była pierwszą kobietą, która kierowała oddziałem anestezjologii. Szybko zauważyła, że wiele noworodków umiera tuż po urodzeniu nie dlatego, że są chore, ale dlatego, że nikt nie potrafi szybko ocenić ich stanu. Brakowało prostego narzędzia, które pozwoliłoby lekarzom zdecydować, kiedy interweniować. Apgar zaczęła opracowywać koncepcję systemu punktacji, który byłby szybki, obiektywny i łatwy do zastosowania przez każdego lekarza.

Jej praca wymagała wieloletnich obserwacji i testów w warunkach szpitalnych. Zauważyła, że szybka ocena stanu noworodka może znacząco wpływać na jego przeżycie i zdrowie. To odkrycie pokazało potrzebę wprowadzenia jednolitej, praktycznej metody dla całego personelu medycznego.

W 1952 roku Apgar przedstawiła swoje pomysły publicznie, zyskując uznanie środowiska medycznego. Jej podejście do oceny noworodków i. Dzięki temu dr Apgar stała się pionierką w dziedzinie neonatologii i jednym z symboli roli kobiet w medycynie. Jej osiągnięcia wciąż inspirują kolejne pokolenia lekarzy i naukowców.

Skala, która ocenia szanse na przeżycie

Test, nazwany od nazwiska swojej twórczyni, opiera się na pięciu prostych parametrach: tętno, oddech, napięcie mięśni, reakcja na bodźce i kolor skóry. Każdy z nich oceniany jest w skali od 0 do 2 punktów, co pozwala szybko ustalić kondycję noworodka. Maksymalny wynik — 10 — oznacza dziecko w doskonałej kondycji, wymagające jedynie standardowej opieki. Skala jest na tyle prosta, że może być stosowana przez każdego członka personelu medycznego, niezależnie od doświadczenia.

W praktyce okazała się ona genialna w swojej prostocie. Wystarczyła minuta, by ustalić, czy dziecko potrzebuje natychmiastowej pomocy lub intensywnej opieki. Dzięki temu lekarze i pielęgniarki mogli podejmować decyzje szybciej i skuteczniej, co bezpośrednio przekładało się na ratowanie życia noworodków. Test umożliwił także standaryzację oceny noworodków na całym świecie, ułatwiając wymianę wiedzy między szpitalami.

Zastosowanie testu dramatycznie zmniejszyło śmiertelność niemowląt i wprowadziło nowy standard opieki neonatologicznej. Do dziś każdy lekarz, położna i pielęgniarka zna te kryteria i stosuje je w codziennej praktyce. Niemal 80 lat po jej powstaniu, skala Apgar pozostaje złotym standardem w neonatologii, będąc jednym z najważniejszych narzędzi w ratowaniu życia najmłodszych pacjentów.

Dziedzictwo dr Apgar

Virginia Apgar nie ograniczyła się do stworzenia testu. Prowadziła badania nad wpływem leków znieczulających na noworodki, wykładała, pisała książki, a później zaangażowała się w działania Fundacji March of Dimes, walczącej o zdrowie dzieci. Jej praca wyprzedzała swoje czasy — łączyła naukę, empatię i wizję lepszej opieki nad najmłodszymi.

Dziś jej nazwisko znają miliony ludzi, choć często nie wiedzą, że za prostym testem kryje się historia kobiety, której nie pozwolono być chirurgiem. Paradoksalnie to właśnie ten zakaz sprawił, że została jednym z najważniejszych nazwisk w historii medycyny. Skala Apgar do dziś co minutę daje noworodkom szansę na życie i przypomina, że odwaga jednej osoby może zmienić losy całego świata.

Źródła: