LogoMENSITIVA
Sokotra – jedna z najdziwniejszych wysp na świecie

Sokotra – jedna z najdziwniejszych wysp na świecie

4 min czytania
Sylwia Woźniak

Na Oceanie Indyjskim, z dala od turystycznych szlaków, leży wyspa Sokotra – część Jemenu, a zarazem jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na Ziemi. Jej krajobraz przypomina scenerię z innej planety, a flora i fauna w dużej mierze nie występują nigdzie indziej. To prawdziwy skarb bioróżnorodności, ale też świadectwo izolacji geograficznej trwającej miliony lat.

1000008420.jpg Obraz: Wikimedia Commons

Spis treści:

  1. 1. Wyspa jak z innej planety

  2. 2. Unikalna flora i fauna

  3. 3. Ludzie i kultura Sokotry

  4. 4. Znaczenie ekologiczne i zagrożenia

Sokotra to część Jemenu położona na Oceanie Indyjskim, znana jako „najdziwniejsza wyspa świata”. Jej izolacja sprawiła, że rozwijały się tu unikalne gatunki roślin i zwierząt, które nie występują nigdzie indziej. Wyspa zachwyca niezwykłymi krajobrazami, ale też kryje własną kulturę i język. Od 2008 roku znajduje się na liście UNESCO.

Wyspa jak z innej planety

Sokotra leży około 350 kilometrów od wybrzeża Jemenu i 240 kilometrów od Somalii. Ta izolacja sprawiła, że wyspa rozwijała się w odmiennym rytmie niż reszta świata. Jej powierzchnia to nieco ponad 3600 km², ale skala różnorodności krajobrazów jest zaskakująca – od piaszczystych wydm, przez wapienne płaskowyże, aż po góry osiągające 1500 metrów wysokości. Dla wielu podróżników Sokotra wygląda jak fragment obcej planety, a jej niezwykłe drzewa przypominają ilustracje z książek science fiction.

Niezwykłość wyspy wynika nie tylko z geografii, ale też z historii geologicznej. Archipelag Sokotry oddzielił się od kontynentu afrykańskiego, który wcześniej stanowił część Gondwany, pomiędzy 15 a 20 milionami lat temu. To właśnie ta długotrwała izolacja tłumaczy niezwykłe bogactwo endemicznych gatunków, które nie przetrwały nigdzie indziej. Dzięki temu Sokotra nazywana jest „Galapagos Oceanu Indyjskiego”.

Unikalna flora i fauna

1000008421.jpgObraz: Dracaena cinnabari, Wikimedia Commons

Najbardziej charakterystycznym symbolem Sokotry jest drzewo smoczej krwi (Dracaena cinnabari). Jego korona przypomina gigantyczny parasol, a czerwonawy sok od wieków był wykorzystywany jako barwnik, lek i kadzidło. Oprócz tego na wyspie spotkać można różne odmiany kadzidłowców, butelkowych drzew pustynnych (Adenium obesum subsp. socotranum), a także kilkaset endemicznych gatunków roślin, które nie rosną nigdzie indziej na świecie.

1000008422.jpgObraz: Szpak sokotrski, Wikimedia Commons

Fauna Sokotry również jest niezwykle bogata. Choć brakuje tu dużych ssaków, wyspę zamieszkują rzadkie gatunki gadów, z których 90% jest endemicznych. Sokotra to także raj dla ornitologów – można tu obserwować ptaki takie jak szpak sokotrski czy wróbel sokotrski. Wybrzeża pełne są kolorowych ryb i koralowców, a lokalne jaskinie kryją nietoperze, będące jedynymi naturalnymi ssakami wyspy.

Ludzie i kultura Sokotry

Na wyspie mieszka około 60–70 tysięcy osób, określanych jako Sokotrzyjczycy. To społeczność o własnym języku – sokotryjskim, należącym do rodziny języków semickich – który wciąż pozostaje w dużej mierze nieudokumentowany. Tradycyjnymi zajęciami mieszkańców są pasterstwo (szczególnie hodowla kóz), rybołówstwo i rzemiosło. Choć ich styl życia ma pewne podobieństwa do kultur beduińskich, Sokotrzyjczycy stanowią odrębną grupę etniczną, wykształconą na bazie długotrwałej izolacji wyspy.

1000008423.jpg Obraz: Wikimedia Commons

Życie codzienne toczy się w rytmie natury. Wioski często leżą w trudno dostępnych miejscach, a jeszcze niedawno brakowało nowoczesnych dróg. Dzięki izolacji społeczność zachowała wiele dawnych zwyczajów, które powoli zanikają w innych częściach Jemenu. Współczesność jednak coraz mocniej dociera na wyspę, co stawia wyzwania związane z ochroną języka, kultury i tradycji.

Znaczenie ekologiczne i zagrożenia

Sokotra została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2008 roku, co potwierdziło jej globalne znaczenie jako obszaru unikatowej przyrody. To jedno z najbardziej różnorodnych biologicznie miejsc na świecie, a także naturalne laboratorium ewolucji. Badacze porównują jej znaczenie do Galapagos czy Madagaskaru. Wyspa przyciąga naukowców, ekologów i podróżników szukających dzikiej przyrody w niemal nienaruszonej formie.

Niestety, Sokotra stoi przed poważnymi wyzwaniami. Wzrost liczby mieszkańców, zmiany klimatyczne i niekontrolowana turystyka grożą zniszczeniem delikatnych ekosystemów. Poważnym problemem jest także introdukcja obcych gatunków – zarówno roślin, jak i zwierząt – które konkurują z endemiczną florą i fauną.

Dodatkowo sytuacja polityczna Jemenu, objętego konfliktem, utrudnia prowadzenie badań i działań ochronnych. Mimo to lokalne i międzynarodowe organizacje podejmują wysiłki, by zachować unikalne dziedzictwo przyrodnicze wyspy dla przyszłych pokoleń.

Źródła: